Keuzemoment

Yogaopleiding in Nederland of buitenland: wat past bij jou?

Een yoga teacher training tussen de palmbomen op Bali, een spirituele reis naar Rishikesh in India of juist een opleiding dicht bij huis, misschien zelfs bij de yogaschool waar je nu al lessen volgt.

Aan beide keuzes zitten verschillende voor- en nadelen. Veel buitenlandse teacher trainings zijn intensief opgezet, terwijl veel opleidingen in Nederland over meerdere maanden worden verspreid. Maar dat is geen vaste regel: ook in Nederland vind je fulltime en intensieve opleidingen. En sommige trajecten zijn hybride: je volgt dan bijvoorbeeld een deel online en komt voor een korter intensief deel samen op locatie.

Het is daarom goed om twee keuzes uit elkaar te houden: waar wil je je opleiding volgen en in welk tempo wil je leren?

In deze gids kijken we vooral naar de verschillen waar je in de praktijk echt iets van merkt.

Een yogaopleiding in Nederland

Je kunt makkelijker vooraf kennismaken

Een groot voordeel van een opleiding in Nederland is dat je meestal makkelijker kunt onderzoeken waar je terechtkomt. Je kunt vooraf lessen volgen bij de school of docenten, een open dag bezoeken en eventueel iemand spreken die de opleiding al heeft gedaan. Zeker bij een eerste teacher training kan dat veel onzekerheid wegnemen.

Ook ervaringen van oud-deelnemers kunnen helpen, al blijven die persoonlijk. Let vooral op terugkerende punten: hoe wordt de begeleiding ervaren, hoeveel oefenruimte is er en hoe voelen de docenten in de praktijk?

Je leert vaak in de taal waarin je later lesgeeft

Ook de taal kan een voordeel zijn. Sommige Nederlandse opleidingen worden in het Engels gegeven, maar veel zijn Nederlandstalig. Wil je daarna in Nederland lesgeven, dan leer je je cues, anatomische termen en instructies meteen in de taal die je later waarschijnlijk zelf gaat gebruiken.

Vaak parttime en beter te combineren

Veel opleidingen in Nederland zijn parttime en lopen over meerdere maanden. Je hoeft daarvoor niet een paar weken achter elkaar vrij te nemen of langere tijd van huis te zijn. Bovendien zit er meer tijd tussen de verschillende trainingsdagen.

Meer tijd om alles te laten zakken

Dat kan inhoudelijk fijn zijn. Je leert bijvoorbeeld iets over sequencing of anatomie tijdens een trainingsweekend, probeert het daarna in je eigen practice, leest er misschien nog iets over en komt een paar weken later terug met nieuwe vragen. Er zit meer tijd tussen leren, oefenen en opnieuw toepassen.

Je bouwt een netwerk dichter bij huis op

Een ander voordeel is het netwerk dat je opbouwt. Je medestudenten en docenten wonen waarschijnlijk dichterbij. Dat kan handig zijn als je na je opleiding wilt gaan lesgeven, nog vragen hebt, samen wilt oefenen of op zoek bent naar mogelijkheden bij studio's. En heel simpel: de nieuwe vriendinnen die je tijdens zo'n intensieve periode maakt, kun je daarna makkelijker blijven zien.

Een opleiding dichter bij huis vraagt meestal ook minder reizen. Zeker als de buitenlandse optie betekent dat je ervoor moet vliegen, kan dat zowel praktisch, financieel als vanuit duurzaamheid een overweging zijn.

Een yogaopleiding in het buitenland

Een intensieve ervaring

Een opleiding in het buitenland kan juist aantrekkelijk zijn omdat je echt even weg bent uit je dagelijkse omgeving.

Zeker bij een intensieve training van drie, vier of vijf weken kom je vaak in een soort bubbel terecht. Je oefent samen, volgt theorie, eet met dezelfde groep en bent van 's ochtends vroeg tot 's avonds bezig met yoga en de opleiding.

Dat kan ontzettend bijzonder zijn. Je hoeft niet tussendoor naar je werk, boodschappen te doen of je aandacht steeds te verdelen tussen de opleiding en je gewone leven. Voor een aantal weken dompel je jezelf helemaal onder in yoga. Juist doordat je zo intensief samen leeft en leert, ontstaat er vaak ook snel een sterke band met de groep.

Tempo en opbouw

De keerzijde is dat er in korte tijd ook ontzettend veel op je afkomt. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal. Je krijgt nieuwe theorie, oefent met lesgeven, bent veel met een groep samen en doet ondertussen vaak dagelijks een fysieke practice.

En bij een intensieve training zit er weinig tijd tussen leren en toepassen. Je leert vandaag iets, oefent ermee en morgen staat het volgende onderwerp alweer op het programma. Dat kan heel motiverend zijn, maar geeft minder tijd om informatie te verwerken en te ontdekken wat je nog niet helemaal begrijpt.

Een opleiding op Bali, in Thailand of India kan er op foto's heel mooi en rustig uitzien, maar een 200-uurs training in een paar weken kan betekenen dat je om 06:30 begint met meditatie of practice en tot 19:00 uur bezig bent met theorie, anatomie, practica en lesgeven.

Tip: vraag vooraf om een voorbeeldschema. Dan zie je veel beter hoe intensief de dagen zijn en hoeveel ruimte er echt is voor rust, zelfstudie of tijd buiten de opleiding.

Vraag daarom vooraf bijvoorbeeld:

• Hoe laat begint en eindigt een normale trainingsdag?
• Hoeveel pauzes zijn er?
• Hoeveel volledige vrije dagen heb je?
• Hoeveel uren per dag zijn fysieke practice?
• Hoeveel uren zijn live contacturen met een docent?
• Hoeveel tijd is er voor zelfstudie en opdrachten?
• Hoe vaak oefen je daadwerkelijk met lesgeven?
• Wat gebeurt er als je ziek wordt of een paar dagen mist?

Wil je naast de opleiding ook het land ontdekken? Ga er dan niet automatisch vanuit dat daar tijdens de training voldoende tijd voor is. Een paar extra dagen voor of na de opleiding kunnen dan een stuk leuker zijn.

Taal

Veel internationale teacher trainings worden in het Engels gegeven.

Als je veel Engels spreekt en gewend bent om in het Engels te studeren, hoeft dat helemaal geen probleem te zijn. Maar tijdens een yogaopleiding krijg je in korte tijd veel nieuwe en soms behoorlijk inhoudelijke informatie.

Anatomie kan bijvoorbeeld al ingewikkeld genoeg zijn in het Nederlands. Als je tegelijkertijd nieuwe anatomische begrippen en uitleg in het Engels moet verwerken, kan dat extra energie kosten. Hetzelfde kan gelden voor yogafilosofie en andere theoretische onderdelen.

Je leert bovendien niet alleen de theorie in het Engels. Je oefent meestal ook je cues, instructies, namen van houdingen en je manier van lesgeven in die taal.

Dat is heel fijn als je later in het Engels wilt lesgeven. Wil je vervolgens vooral Nederlandse lessen geven, dan kan het wel even schakelen zijn. Een cue die je tientallen keren in het Engels hebt geoefend, kan in het Nederlands ineens onnatuurlijk voelen en je moet opnieuw je eigen woorden vinden.

Bestemming en inhoud

Een teacher training in Rishikesh kan aantrekkelijk zijn omdat je yoga dichter bij de historische en filosofische context wilt bestuderen. Maar alleen het feit dat een opleiding in India wordt gegeven, betekent niet automatisch dat de opleiding traditioneler, diepgaander of beter is.

Als juist die achtergrond voor jou een reden is om naar India te gaan, kijk dan verder. Vanuit welke traditie wordt er lesgegeven? Welke filosofische teksten komen aan bod? Wat is de achtergrond van de docenten? En hoe verhoudt hun manier van lesgeven zich tot wat jij zoekt?

Hetzelfde geldt voor Bali, Thailand of iedere andere populaire YTT-bestemming. Een prachtige shala en tropische omgeving kunnen de ervaring bijzonder maken, maar zeggen op zichzelf weinig over de inhoud van de opleiding.

Veiligheid en accommodatie

Als je voor een aantal weken naar een plek reist die je niet kent, zou ik veiligheid en betrouwbaarheid echt meenemen in je onderzoek.

Op Instagram en op websites kan een opleiding er prachtig uitzien, maar probeer verder te kijken dan de foto's. Recente reviews zijn een begin, maar probeer waar mogelijk ook met iemand te spreken die de opleiding daadwerkelijk heeft gevolgd. Vraag de school of ze je in contact kunnen brengen met een oud-deelnemer.

Je kunt ook dichter bij huis beginnen. Vraag eens aan je eigen yogadocent of yogaschool of zij opleidingen, docenten of scholen in het buitenland kennen. Binnen de yogawereld bestaan vaak internationale contacten en een persoonlijke aanbeveling van iemand die je vertrouwt kan veel waard zijn.

Probeer daarnaast iets van de docenten te ervaren voordat je boekt. Soms geven buitenlandse scholen online lessen, workshops, lives of gratis video's via YouTube of Instagram. Dat zegt natuurlijk niet alles, maar je krijgt wel een eerste indruk van hun stem, manier van uitleggen, tempo en sfeer.

Kijk daarnaast praktisch naar de locatie:

• Waar slaap je?
• Kun je indien gewenst een eigen kamer boeken?
• Hoe kom je vanaf het vliegveld bij de accommodatie?
• Is er iemand bereikbaar wanneer er iets gebeurt?
• Hoe is vervoer in de omgeving geregeld?

En misschien nog belangrijker: kijk hoe de opleiding omgaat met grenzen en fysieke veiligheid. Hoe wordt er gewerkt met hands-on adjustments? Wordt daarvoor toestemming gevraagd? Is er aandacht voor blessures en verschillende lichamen? En is duidelijk bij wie je terechtkunt wanneer je je ergens niet prettig bij voelt?

Je kunt natuurlijk nooit vooraf alles uitsluiten, maar hoe transparanter een school hierover communiceert, hoe beter je kunt inschatten waar je terechtkomt.

Totale kosten

Een teacher training in het buitenland kan op het eerste gezicht verrassend goedkoop zijn.

Zeker in India vind je opleidingen waarvan het lesgeld aanzienlijk lager ligt dan dat van veel Nederlandse teacher trainings. Maar vergelijk goed wat er precies bij die prijs is inbegrepen.

Een lagere prijs kan bijvoorbeeld betekenen dat je een kamer deelt of op een slaapzaal verblijft. Misschien zijn niet alle maaltijden inbegrepen of betaal je apart voor studiemateriaal, vervoer of activiteiten.

Daar komen vervolgens je vliegticket, eventuele extra overnachtingen, lokaal vervoer, verzekeringen en mogelijk een visum nog bovenop.

Andersom bestaan er ook buitenlandse opleidingen waarbij accommodatie en alle maaltijden al zijn inbegrepen. Zo'n pakket kan qua totaalprijs juist heel aantrekkelijk zijn.

Reken daarom voor jezelf eens het volledige bedrag uit in plaats van alleen het lesgeld te vergelijken. Doe hetzelfde bij een Nederlandse opleiding: ook treinritten, benzine, eventuele hotelovernachtingen, boeken en retreats kunnen over een jaar behoorlijk oplopen.

Thuiskomen na de bubbel

Bij een intensieve buitenlandse opleiding kan thuiskomen best even schakelen zijn.

Een paar weken lang draait vrijwel alles om yoga. Je leeft in het ritme van de opleiding, hebt continu de groep om je heen en hoeft weinig moeite te doen om tijd voor je practice te maken: die staat simpelweg op het programma.

En dan ben je ineens weer thuis met werk, afspraken, boodschappen en alle andere dingen die daarvoor ook al bestonden.

Bij een langer traject gebeurt die integratie tijdens de opleiding zelf. Je merkt gedurende die maanden al hoe je yoga, studie en eventueel lesgeven een plek geeft in je gewone leven.

Bij een intensieve training moet je die vertaalslag vaak pas na afloop maken. Het kan daarom fijn zijn om vooraf al na te denken over hoe je thuis verder wilt gaan: blijf je lessen volgen, ga je zelf lesgeven, zoek je een docent voor verdere verdieping of blijf je contact houden met je trainingsgroep?

Mijn eigen ervaring met een opleiding in het buitenland

Zelf heb ik mijn eerste yoga teacher training hybride gevolgd. Een deel van de opleiding was online en voor ongeveer twee weken ben ik naar het buitenland gegaan voor het intensieve gedeelte.

Mijn keuze had destijds voor een groot deel met tijd te maken. Ik wilde de opleiding heel graag doen en, eerlijk gezegd, had ik ook best wat haast om eraan te beginnen en hem af te ronden.

De periode in het buitenland vond ik ontzettend bijzonder. Ik vond het heerlijk om even helemaal uit mijn gewone leven te zijn en met de groep in die yoga-bubbel te zitten. Je bent van 's ochtends tot 's avonds met de opleiding bezig en daardoor voelde het echt alsof ik me volledig kon onderdompelen.

Tegelijkertijd merkte ik achteraf ook de keerzijde van dat tempo. Ik had in korte tijd ontzettend veel geleerd, maar realiseerde me later dat ik ook een heleboel alweer vergeten was. Er was weinig tijd om informatie eerst rustig te verwerken, ermee te oefenen en vervolgens met vragen terug te komen.

Ook mijn voorbereiding op sommige lessen was minder uitgebreid dan wanneer er bijvoorbeeld één of twee weken tussen de trainingsdagen had gezeten. Het volgende onderdeel kwam simpelweg alweer snel.

Ik weet natuurlijk niet zeker hoeveel daarvan anders was geweest wanneer ik een parttime opleiding in Nederland had gevolgd. Die ervaring heb ik niet. Maar als ik nu opnieuw zou kiezen, zou ik veel bewuster kijken naar hoeveel tijd er tussen de leermomenten zit. Niet alleen: hoe snel kan ik deze 200 uur afronden? Maar ook: hoeveel tijd krijg ik om iets daadwerkelijk eigen te maken voordat we verdergaan?

Achteraf denk ik daarom dat een langer traject in Nederland misschien ook heel goed bij mij had gepast.

Tegelijkertijd had ik de ervaring in het buitenland absoluut niet willen missen. De groep, de intensiteit en het volledig ondergedompeld zijn in yoga hebben mij ontzettend veel gebracht. Het ene sluit het andere dus niet uit. Ik zou nu alleen met andere vragen naar het programma kijken dan toen.

Nederland of buitenland?

Een opleiding in Nederland en een teacher training in het buitenland kunnen allebei een hele mooie eerste opleiding zijn. Het zijn alleen behoorlijk verschillende ervaringen.

Wil je vooraf makkelijk lessen kunnen volgen bij je toekomstige trainers, in het Nederlands leren lesgeven, een netwerk dichter bij huis opbouwen en graag tijd hebben tussen verschillende trainingsmomenten? Dan kan een opleiding in Nederland heel prettig zijn.

Wil je juist een periode uit je gewone leven stappen, met een internationale groep leven en leren en jezelf volledig onderdompelen? Dan kan een buitenlandse training een ervaring zijn die je niet snel vergeet.

Maar kijk uiteindelijk verder dan Nederland, Bali of India op zichzelf. Vraag hoe de 200 uur zijn verdeeld. Bekijk een voorbeeldrooster. Onderzoek hoeveel je daadwerkelijk oefent met lesgeven. Check hoe de school omgaat met ziekte en veiligheid. Probeer alvast iets van de docenten te zien of te volgen. Praat met oud-deelnemers als dat lukt. En reken uit wat de opleiding je uiteindelijk echt kost. In de begrippenlijst leggen we uit wat 200 uur, RYS en RYT betekenen.

Dan vergelijk je niet alleen twee mooie bestemmingen, maar twee manieren van leren.