Start hier

Hoe kies je een yoga teacher training die echt bij je past?

Als je eenmaal hebt besloten dat je een yogaopleiding wilt volgen, begint de volgende zoektocht: welke opleiding kies je?

Het aanbod is groot. Teacher trainings verschillen in yogastijl, docenten, groepsgrootte, duur, locatie, prijs en manier van lesgeven. En dan is er ook nog de keuze: volg je een opleiding in Nederland, of ga je juist voor een intensieve training in het buitenland?

Zeker bij je eerste 200-uurs opleiding is het soms lastig om vooraf te weten welke van die verschillen voor jou echt belangrijk zijn.

De beste yogaopleiding is daarom niet per se de bekendste, duurste of meest uitgebreide training. Het gaat er vooral om dat de opleiding past bij hoe jij graag leert, wat je interessant vindt en hoeveel ruimte je er op dit moment voor hebt.

In deze gids lopen we de belangrijkste punten langs waarop je verschillende yogaopleidingen kunt vergelijken.

Kies een ritme en format dat bij je leven past

Bij een yogaopleiding maakt het veel uit hoe de uren over de tijd zijn verdeeld. Een intensieve yogaopleiding van ongeveer een maand geeft een heel andere ervaring dan een opleiding die je gedurende meerdere maanden of een jaar volgt.

Bij een intensief traject stap je voor een periode echt uit je dagelijkse ritme. Je bent iedere dag bezig met yoga, leren, oefenen en de groep om je heen. Zeker bij een opleiding in het buitenland kan dat voelen als een volledige onderdompeling. Je hebt weinig afleiding en kunt je helemaal op de training richten.

Een opleiding die verspreid is over meerdere maanden geeft juist meer tijd om alles te laten landen. Je leert bijvoorbeeld tijdens een lesdag een module, een ademhalingstechniek of de zonnegroet A, neemt dat mee in je eigen practice en komt later terug met nieuwe vragen. Daardoor verweeft de opleiding zich meer met je dagelijks leven en heb je langer de tijd om te ervaren wat bij je past.

Ook de vorm speelt mee. Een hybride opleiding kan prettig zijn als je theorie graag vanuit huis volgt, maar voor practice en lesgeven wel samen wilt komen. Een volledig online teacher training geeft nog meer flexibiliteit, maar laat vaak minder ruimte voor fysieke correctie, samen oefenen, directe feedback en leren door anderen te observeren.

Kijk daarnaast praktisch naar reistijd en de uren buiten de training. Een lange reis voor een intensieve opleiding van ongeveer een maand is iets anders dan een jaar lang iedere week meerdere uren onderweg zijn.

Er is hierin geen beter of slechter format. De belangrijkste vraag is eigenlijk: wil je je een periode helemaal onderdompelen in yoga, of wil je juist ervaren hoe de opleiding langzaam onderdeel wordt van je dagelijks leven?

Kijk welke yogastijl je wilt leren

Een van de belangrijkste verschillen tussen yogaopleidingen is de stijl waarop ze zich richten.

Sommige teacher trainings zijn breed opgezet en laten je kennismaken met meerdere stijlen, zoals hatha, vinyasa, ashtanga, yin en restorative yoga. Dat kan fijn zijn als je nog niet precies weet welke richting het beste bij je past. Je krijgt een beter beeld van verschillende yogastijlen en hoe die van elkaar verschillen.

Andere opleidingen richten zich juist heel duidelijk op één stijl, bijvoorbeeld vinyasa, hatha of ashtanga. Het voordeel daarvan is dat je meer tijd hebt om die stijl echt goed te leren kennen en daar een stevigere basis in op te bouwen.

Zelf volgde ik een vrij brede opleiding waarin meerdere stijlen aan bod kwamen. Dat vond ik fijn, omdat ik vooraf niet zeker wist in welke richting ik mij wilde verdiepen. Daarvoor had ik vooral vinyasa en hatha gedaan, maar tijdens mijn training maakte ik voor het eerst kennis met ashtanga yoga. Tot mijn verrassing vond ik juist de vaste lijst van houdingen en de precisie in de poses heel prettig om te doen, en superleuk om te leren.

De keerzijde van zo'n brede opleiding is dat je, doordat er veel verschillende onderdelen en stijlen aan bod komen, soms wat minder diep op één specifieke stijl ingaat. Dat hoeft overigens geen probleem te zijn. Een eerste opleiding is ook een basis, en daarna kun je altijd nog een verdiepingscursus, aanvullende training of andere opleiding volgen in een stijl die je verder wilt onderzoeken. Twijfel je tussen termen als hatha, vinyasa, yin of ashtanga? Bekijk dan ook de gids met yogastijlen.

Geen van beide keuzes is dus beter. Een brede opleiding kan prettig zijn als je nog wilt ontdekken, terwijl een gespecialiseerde opleiding meer verdieping kan geven als je al weet welke stijl je aanspreekt.

Vraag jezelf daarom af: wil ik tijdens mijn eerste opleiding vooral verschillende stijlen leren kennen, of wil ik juist één stijl echt goed leren?

Vergelijk de school, docenten en begeleiding

Als je eenmaal beter weet welk ritme en welke yogastijl je zoekt, kun je gerichter naar opleidingen en scholen gaan kijken. Dan zou ik vooral letten op de docenten, het lesprogramma en de manier waarop de begeleiding is georganiseerd.

Verdiep je in de docenten

De docenten bepalen voor een groot deel hoe je een opleiding zult ervaren. Als het kan, zou ik daarom vooraf lessen volgen bij de mensen die de teacher training daadwerkelijk geven.

Vraag jezelf niet alleen af of je hun les prettig vindt, maar ook of hun manier van uitleggen en hun benadering van yoga bij je past. Voel je je op je gemak? Word je nieuwsgierig van wat ze vertellen? Zijn dit mensen van wie je langere tijd intensief zou willen leren?

Het kan ook helpen om kort naar hun achtergrond en expertise te kijken. Waar zijn zij zelf opgeleid? Hoe lang geven ze al les? En waar hebben ze zich verder in verdiept, bijvoorbeeld anatomie, filosofie, meditatie of een bepaalde yogastijl?

Let daarnaast op de sfeer waarin je leert. Een teacher training is een plek waar je vragen stelt, fouten maakt, feedback krijgt en soms iets spannends oefent. Kies daarom ook voor een omgeving waarin je je veilig genoeg voelt om te leren.

Onderzoek het lesprogramma

Twee opleidingen van 200 uur kunnen inhoudelijk behoorlijk van elkaar verschillen. Kijk daarom niet alleen naar het aantal uren, maar vooral naar waar de nadruk ligt.

Bij sommige opleidingen is veel ruimte voor yogafilosofie. Je verdiept je dan bijvoorbeeld uitgebreider in de achtergrond van yoga, klassieke teksten, verschillende tradities en de ideeën achter de practice.

Andere opleidingen zijn juist praktischer opgebouwd en besteden meer tijd aan het leren lesgeven. Denk aan oefenen met cueing, het opbouwen van een les en sequencing: het logisch en bewust samenstellen van houdingen binnen een yogales.

Ook anatomie, meditatie en pranayama kunnen per opleiding heel verschillend worden ingevuld. De ene training besteedt daar veel tijd aan, terwijl het bij een andere opleiding een kleiner onderdeel van het programma is.

Daar is geen goed of fout in. Het hangt vooral af van waar jouw interesse ligt en wat je uit de opleiding wilt halen. Wil je je graag verdiepen in de filosofische achtergrond van yoga? Of vind je het juist belangrijk om veel praktische ervaring op te doen met lesgeven?

Kijk daarom niet alleen óf een onderwerp op het programma staat, maar ook hoeveel aandacht en oefentijd eraan wordt besteed.

Kijk naar de groepsgrootte en begeleiding

De groepsgrootte kan veel invloed hebben op hoe je een teacher training ervaart. Sommige opleidingen werken bewust met kleine groepen van ongeveer 10 tot 15 deelnemers, terwijl andere trainingen uit 20, 30 of meer deelnemers bestaan.

Een kleinere groep kan prettig zijn als je persoonlijke aandacht belangrijk vindt. Docenten leren je vaak sneller kennen, er is meer ruimte om vragen te stellen en je kunt mogelijk vaker oefenen. Een grotere groep heeft weer andere voordelen: je ontmoet meer mensen, oefent met verschillende mensen en manieren van lesgeven en kunt veel leren door anderen te observeren.

Maar kijk niet alleen naar het aantal deelnemers. Minstens zo belangrijk is hoe de begeleiding binnen die groep is georganiseerd.

Hoeveel trainers zijn er aanwezig? Wordt een grotere groep regelmatig opgesplitst in kleinere groepen? Hoe vaak krijg je tijdens de opleiding zelf de kans om les te geven? En krijg je daarna persoonlijke feedback op bijvoorbeeld je cueing, sequencing en manier van voor de groep staan?

Vraag ook hoe die feedback wordt gegeven. Sommige opleidingen werken veel met feedback van medestudenten, terwijl je bij andere trainingen regelmatig feedback van een docent krijgt. Soms is er een vaste mentor of trainer bij wie je gedurende de opleiding terechtkunt met vragen.

Ook de hoeveelheid praktijkervaring kan behoorlijk verschillen. Bij de ene opleiding geef je gedurende het traject regelmatig stukjes of volledige lessen, terwijl het oefenen met lesgeven bij een andere training een kleiner onderdeel vormt. Als je na je opleiding daadwerkelijk wilt gaan lesgeven, zou ik hier zeker naar vragen.

Een groep van dertig deelnemers hoeft dus helemaal geen nadeel te zijn als er meerdere trainers zijn, veel in kleine groepen wordt gewerkt en iedereen voldoende oefen- en feedbackmomenten krijgt. Andersom betekent een kleine groep niet automatisch dat je intensief wordt begeleid.

Uiteindelijk gaat het dus niet alleen om hoe groot de groep is, maar vooral om hoeveel ruimte er binnen de opleiding is voor jouw ontwikkeling.

Controleer certificering en erkenning

Bij yogaopleidingen kom je al snel termen tegen als 200 uur, RYS, RYT en Yoga Alliance. Zeker als dit je eerste teacher training is, kan het lastig zijn om te begrijpen wat die termen precies zeggen over een opleiding.

Een veelvoorkomende registratie is die van Yoga Alliance. Een school kan bijvoorbeeld geregistreerd zijn als RYS 200. Rond je zo'n opleiding af, dan kun je je vervolgens zelf registreren als RYT 200.

Belangrijk om te weten: Yoga Alliance is geen officiële overheidsinstantie en yogadocent is in Nederland geen beschermd beroep. Je hebt dus niet één verplicht certificaat nodig om yogales te mogen geven. Sommige studio's of internationale organisaties vragen wel naar een Yoga Alliance-registratie, dus het kan handig zijn afhankelijk van je plannen.

Naast 200-uurs opleidingen bestaan er ook 300- en 500-uurs trajecten. Als dit je eerste yogaopleiding is, begin je meestal met een 200-uurs basisopleiding. Een 300-uurs opleiding is meestal bedoeld als vervolgopleiding of verdieping nadat je al een basis hebt gelegd. Meer uitleg over RYS, RYT, Yoga Alliance en opleidingsuren vind je in de begrippenlijst.

Kijk daarom altijd welk certificaat je precies ontvangt en wat je daar na afloop mee kunt doen. En vraag jezelf ook af of een bepaalde registratie voor jouw plannen überhaupt belangrijk is. Een certificering kan nuttig zijn, maar zegt niet automatisch dat de docenten, begeleiding of inhoud het beste bij jou passen.

Kijk naar de totale kosten

De prijzen van yogaopleidingen kunnen flink uiteenlopen. Vergelijk daarom niet alleen het bedrag dat groot op de website staat, maar kijk naar wat er precies bij de prijs is inbegrepen.

Zijn boeken en lesmaterialen inbegrepen? Betaal je apart voor examens of certificering? Zit er een retreat of overnachting in de opleiding en zijn accommodatie en maaltijden onderdeel van de prijs? En als je een opleiding in het buitenland volgt, komen daar natuurlijk ook reis- en verblijfskosten bij.

Kijk ook naar de betalingsvoorwaarden. Kun je in termijnen betalen en brengt de school daar extra kosten voor in rekening? Hoe hoog is een eventuele aanbetaling en krijg je die terug als je toch niet kunt deelnemen?

Daarnaast zou ik altijd even naar de annuleringsvoorwaarden kijken. Wat gebeurt er als je voor de start moet afzeggen, ziek wordt of een trainingsweekend mist? Kun je een gemiste dag of module later inhalen en zijn daar extra kosten aan verbonden?

Een duurdere opleiding is niet automatisch beter en een goedkopere opleiding hoeft ook niet minder goed te zijn. Uiteindelijk gaat het erom wat je voor het bedrag krijgt: hoeveel contacturen, begeleiding, praktijkervaring en materialen zijn inbegrepen en past dat bij wat jij belangrijk vindt?

En misschien wel de belangrijkste check: hoe voelt het als je jezelf daar ziet zitten? Natuurlijk mag een opleiding spannend voelen. Je gaat iets nieuws leren, oefenen met lesgeven en waarschijnlijk ook uit je comfortzone. Maar naast alle praktische punten wil je ook voelen dat je nieuwsgierig wordt, vertrouwen hebt in de docenten en zin krijgt om deel te nemen.

Gebruik daarna de filters om opleidingen en cursussen naast elkaar te leggen op locatie, stijl, niveau, prijs en startdatum. Wil je eerst beter begrijpen welke prijs realistisch is? Lees dan ook wat een yoga teacher training kost.